Fins leren - waar ben ik aan begonnen ;-)

Fins, het staat bekend als één van de moeilijkste talen ter wereld. En ik kan het bevestigen, het is geen makkie om Fins te leren. De belangrijkste reden is dat elk woord eigenlijk altijd een naamval heeft. Nou is dat nog te bevatten, Duits heeft tenslotte ook naamvallen, een stuk of 4 moest ik er op de middelbare school leren. Maar Fins heeft veel meer dan 4 naamvallen! Bij de Finse les heb ik er ondertussen 9 gehad en het eind is nog niet in zicht. Kortom, Fins leren is een uitdaging. Gelukkig zijn er ook een aantal dingen makkelijk.
Vandaag een blogje over de Finse taal.

Een talenknobbel of niet, Fins is een uitdaging

Ik geef Engelse les, ik spreek een aardig mondje Frans en Duits en op vakantie pik ik altijd wel een paar woorden op van de taal die er in dat land wordt gesproken. Taal is zeg maar echt mijn ding ;) ... Waarom is Fins leren dan zo moeilijk? 
Een belangrijke reden is dat Fins niet bij de andere Europese talen hoort. Op het plaatje hieronder zie je een enorme boom staan. Dat zijn alle Indo-Europeaanse talen. Al deze talen zijn aan elkaar verwant. Door bijvoorbeeld te kijken naar woorden als moeder-zon-kind, basiswoorden die elke taal heeft, kan je een verband vinden tussen Hindi en Nederlands (toegegeven, dan moet je wel héél goed zoeken). Maar de talen van dezelfde tak of stam liggen dicht bij elkaar. Talen leren gaat mij redelijk makkelijk af en als die talen op elkaar lijken helpt dat enorm.

Zo niet Fins. Dat kleine struikje rechtsonder, dat is de Finse talenboom. Heel klein, vergeleken met die boom ernaast. Fins lijkt dus op geen enkele manier op andere Europese talen (op Ests en Hongaars na dan). Daarom is Fins voor mij best moeilijk: alle woorden moet je los leren. Je kan niets 'herkennen' uit een andere taal. En net als in het Nederlands zijn er woorden met meerdere betekenissen (zoals bank en bank bij ons). Dus... elk woord moet je gewoon uit je hoofd leren. 


Daarnaast zijn er de naamvallen, ik noemde ze straks al even. Kort gezegd heeft het Fins er een heleboel. Je plakt ze achter aan het woord, waardoor je soms een extra letter of 2 moet toevoegen zodat de uitgang op het woord past. Maar alleen dit zou te makkelijk zijn: soms verandert het woord ook in het midden. Zucht...met iets van 10 naamvallen en 13 woordsoorten die alle 13 op een andere manier veranderen, kan je voorstellen dat ik die regelmatig door elkaar haal. Dat vinden de Finnen helemaal niet erg gelukkig. Ze zijn er erg blij mee als iemand probeert Fins te praten en ook al heeft het woord niet de goede uitgang, ze snappen natuurlijk wel welk woord je gebruikt. 

Een paar van mijn favoriete woorden, om je een idee te geven hoe het Fins er uit ziet. 

Na deze klaagzang is er gelukkig ook goed nieuws. De uitspraak van het Fins is erg makkelijk en logisch. Alles spreekt je precies zo uit zoals het er staat. Elke letter heeft altijd dezelfde klank en spreek je dus altijd op dezelfde manier uit. Enige valkuil is dat je dubbele letters langer aan moet houden, ook de medeklinkers. Kijk maar naar de volgende woorden: kuka (wie) en kukka (bloem). In het Nederlands zou je de letter -u- anders uitspreken. In het Fins blijft die klank hetzelfde maar hou je de -k- langer aan. Even wennen, maar goed te doen. 

Nog meer goed nieuws: na een tijdlang door Zweden te zijn overheerst zijn er ook een aantal leenwoorden te vinden, die gelukkig goed te herkennen zijn. Doe je mee? Wat zouden deze woorden kunnen betekenen?
presidentti
banaani
kartonki
akseli (voor de schaatser onder jullie) (dit waren natuurlijk de woorden voor president, banaan, karton en axel)

en ook vertalen ze sommige woorden letterlijk. Zo kennen wij het woord wasbeer en de Finnen pesukarhu. (pesu=was en karhu....precies, beer)

andere leuke dingen in het Fins
dat boven de 30 graden 'helle' is. Daar ben ik het helemaal mee eens. 25 graden is prima, maar sneeuw in de winter is nog beter :D

partakone :), dit is een briljant woord voor scheerapparaat. Letterlijk betekent het namelijk baard-machine. haha ik moet er telkens weer om lachen. 

Dat Finland een van de weinige landen in Europa is waar de maanden nog de originele 'heidense' benamingen hebben. Hier geen verwijzingen naar de oude Romeinen, maar mooie poëtische namen die verwijzen naar de natuur. Helmikuu, februari, is parel maand: het licht van de zon op de sneeuw schittert deze maand als, precies, een parel. Maaliskuu, maart, is aarde maand: nu zie je,met het smelten van de sneeuw, voor het eerst de aarde weer tevoorschijn komen. Andere maanden verwijzen naar de seizoenen, of naar het werk wat je dan doet: planten, oogsten etc. 

Aftellen voor je iets zwaars optilt gaat niet met getallen, maar met spelling. Je spelt het woorden voor nu, nyt. Dus dan gaat het van "N-Y-T-NYT!"


dat ze tv programma's ondertitelen, maar dan wel de titel vertalen. De tv aanzetten is altijd weer een verassing. "sinkkuelämä, single life, geen idee wat dat is. Ah wacht, dit is Sex and the City, juist ja"
Zelfs Sheldon heeft er moeite mee in rillit huurussa. Oh sorry, the Big Bang Theory bedoel ik natuurlijk ;)

dat ze op Kalevala dag (een dag ter ere van hun nationale epos) op school dingen zingen als kaksikymmentä pientä Väinämöinenta .... hoe krijgen ze het uit hun strot. (voor de geinteresseerden onder jullie, in dit kinderliedje zingen ze over 20 kleine Väinämöinens, V -nee ik ga dat niet nog een keer typen -  is de hoofdrolspeler in de Kalevala)

hoe je leenwoorden letter voor letter uitspreekt: lime (die felgroene kleur) is limeh bijvoorbeeld. Op school heet ik hier Rose, de Engelse variant, maar ik ben ik weet niet hoe vaak rosé genoemd. Aargh. Rosé zit in je glas, Rose staat voor de klas maak ik er dan maar van. 

Dat het voor mij onmogelijk moeilijk is om woorden als Venla (een meisjesnaam) en vene (boot) met dezelfde 'e'-klank uit te spreken. Voor mij is het eerste woord met een korte e als in lekken, en de tweede met een lange e zoals in leken. Dat gaat automatisch. Zelfs nu, als ik de woorden typ en er bewust overna denk hoor ik 'venla' en 'veene' in mijn hoofd. En jullie? 



Uitspraak blijft een uitdaging. Die lange en korte klinkers, maar ook de klemtoon. Die zit altijd op de eerste lettergreep. Makkelijk? Ja, totdat je een woord hebt met een dubbele medeklinker (-RR- of -KK-). Omdat je die ook langer moet uitspreken dan in het Nederlands gaat bij mij daar alle aandacht naar toe, en de klemtoon gaat mee. Pff, probeer het maar: rentukka. klemtoon op rén, maar een lange dubbele k. Succes! En oja, rentukka is een dotterbloem, dat was de biologieles van deze week. Erg leuk, vooral de pogingen van mij om de bloem te pakken te krijgen: ze groeien alleen aan de uiterste rand van het water. Of middenin het riviertje. Uiteindelijk wel gelukt en de kids vonden het leuk om ze in het echt te zien. 

'grammar only gets you so far', geldt voor mij in het Engels en het Nederlands. Op een gegeven moment merk ik dat ik zo gericht ben op alle regeltjes dat ik vastloop. Datzelfde had ik toen ik Engels studeerde. Voor een groot grammatica tentamen kon ik door de bomen het bos niet meer zin. Al die regels en uitzonderingen, pfoe! Tot ik me bedacht dat het me eigenlijk prima lukte als ik op mijn taalgevoel afging. En inderdaad, zonder stress keurig het tentamen gehaald. Nu moet ik mezelf hier weer af en toe aan herinneren. 
Grammatica helpt absoluut, en je moet de basisregels ook gewoon leren, maar af en toe (en hopelijk steeds meer in het komende jaar) moet ik gewoon op mijn gevoel afgaan. 

dat er zoveel leuks te lezen is over mijn favoriete hobby, kunstschaatsen. Eens in de zoveel tijd valt er het tijdschrift van de bond op de mat, plus een boekje van de vereniging en..en...en....ik wou dat ik alles nu al kon lezen! Voorlopig beperk ik me tot de titels haha

dat Finnen zelf veel afkorten, o.a. door al die naamvallen worden woorden vaak erg lang, en dus korten de Finnen ze in. Logisch, alhoewel dat wel betekent dat ik veel dingen 2 keer moet onthouden. Een voorbeeld, het getal 8 is officieel kaheksan. Prima. En als je aftelt van 5-6-7-8 kort je het af tot - ka, das ook nog niet zo moeilijk. Maar dan zegt een leerling tegen je dat 'ie in 'kasi b' zit. 8 b dus. Why oh why do you make it so difficult...you Finnish people?!
Maar we zijn er nog niet. Ik woon in een provincie met een sterke locale identiteit, en dus ook, je raadt het al, een eigen dialect. 8 in de lokale lingo is kahereksan.  Ja, in mijn provincie plakken ze er graag nog een lettergreep aan. Alsof Finse woorden nog niet lang genoeg zijn!


Zo, nu heb je een beetje een idee hoe de taal er hier uitziet, en wat voor uitdaging ik ben aangegaan. Ik krijg gelukkig veel positief commentaar van collega's en teamgenootjes en zelf merk ik ook dat ik steeds meer kan zeggen. Wie weet, over een paar jaar kan ik vloeiend Fins :) !

van winter naar lente, een foto-blog

Ook al is het volop lente en begint zelfs de zomervakantie bijna, hier nog een paar winterse kiekjes. Ik vind het winterlandschap met al die sneeuw en dat licht zo mooi, ik bleef maar foto's maken. De lente is dan weer een stuk normaler: hetzelfde als in Nederland. 

Dit is het kasteel van Hameenlinna, gelegen aan een (bevroren) meer. Een van de hoogtepunten uit de treinreis Helsinki-Seinajoki. Iedere keer probeer ik weer dit kasteel te zien. 

Een van mijn favoriete plekjes waar ik elke dag langsfiets. Of in dit geval langs wandel, want het was zo koud (-31) dat mijn fiets het niet meer deed. 

De rivier die zijn naam aan de stad heeft gegeven. Prachtig winterweer. Dit is overigens aan de rand van het centrum. Seinajoki is echt een groene stad; overal parkjes, groen en water.

Eigenlijk is een fietshelm altijd verplicht hier, maar aangezien je op de stoep fietst, vind ik het meestal niet zo nodig. Behalve als de stoep er zo uitziet! Links spekglad, maar rechts gelukkig bestrooid met grint (effectiever dan zout met de kou hier). In de lente wil de laag ijs/ sneeuw op de stoep vaak smelten en weer opvriezen, waardoor fietsen een avontuur op zich wordt.

Een chique 60e verjaardag. Na mijn eigen ervaring (mijn collega's die zich 'en masse verontschuldigden dat ze 10 minuten te laat waren op mijn house-warming (echt waar!), had ik in mijn oren geknoopt dat je voor feestje strak op tijd hoort te zijn. Zo ook nu. Klokslag 14 was iedereen binnen, handje schudden van de jarige, en tijd voor de speeches. Wij hadden als collega's een lied ingestudeerd wat goed ontvangen werd. Daarna ging de jarige 1 voor 1 alle tafels langs om met iedereen wat te babbelen. Helaas kwam ik daar al snel achter een andere Finse traditie: koffie, thee en taart mag alleen de jarige, de oudste aanwezige of een priester als eerste pakken. Er was geen priester, de jarige was volop aan het praten en had niks door en de oudste aanwezige..dat weet ik niet preciese. Anyway, na 45 verlekkerd naar het koffiebuffet gekeken te hebben begonnen zelfs mijn beleefde Finse collega's wat onrustig te worden. Gelukkig ook het personeel (die al die tijd de koffie al klaar had staan) en zij konden wél naar de jarige toestappen zodat zij het eerst kopje koffie kon pakken. En wat denk je, binnen 3 minuten stond letterlijk iedereen in de rij. Finnen houden van koffie!

Met groep 4 naar de bibliotheek. de creatieve boekenkasten zijn eigenlijk een holle kubus met de boeken aan de buitenkant. De binnenkant is creatief ingericht en groep 4 heeft het duidelijk naar hun zin. Je kan hier gewoon als klas boeken lenen en dus heeft iedere klas eens in de zoveel tijd een uitstapje naar de bieb. Dat is naast de redelijk grote schoolbibliotheek. Lezen is populair in Finland en het wordt duidelijk al van jongsafaan gestimuleerd

Gymles met groep 6. Tijdens gym maak je in Finland met veel meer sporten kennis dan in Nederland. Vandaag gingen we langlaufen, met als bestemming dezelde hut in het bos als waar ik al vaker was geweest. De docenten mochten het vuurtje stoken (jeej) en de leerlingen roosterden hun meegebrachte worstjes. Daarna werd er weer enthousiast teruggeskied. Door de meesten dan, want het blijven natuurlijk wel kinderen ;)

Stuntdag op school. De eindexamens zijn hier 1-2 maanden vroeger dan in Nederland. Dit is zo omdat toekomstige studenten een zwaar toelatingsexamen moeten doen om op de universiteit toegelaten te worden. De examenresultaten tellen hier deels voor mee. De middelbare school is al eind maart klaar voor de laatstejaars. Dan gaan ze in vrachtwagens langs de scholen om met snoep te gooien. Dolle pret voor de kinderen, maar wat minder voor de docenten: de kids kijken nergens anders naar dan naar het snoep, en voor je het week rent er 1 tussen de auto's of gevaarlijk dicht bij de wielen. 

Ik had een kaartje gewonnen voor een supertof concert: het jeugdorkest van Seinäjoki speelde Harry Potter en Lord of the Rings. In het programmaboekje kon je volgen welk boek en welk hoofdstuk ze speelden. Fantastisch. Het is zowiezo al mooie muziek maar nu nam het orkest je echt helemaal mee. 

Op weg naar Nederland/Frankrijk voor een wintersport vakantie. Met die koffer door de sneeuw was wel even een uitdaging, vooral omdat het die nacht gesneeuwd had, en ik door 10 cm verse sneeuw moest ploegen. Nu woon ik amper 10 minuten lopen van het station, maar daar deed ik die ochtend toch een stuk langer over

zo zien de kapstokken er op school uit in de winter: je hebt je snowboots, skibroek, winterjas, sjaal, muts, handschoenen. Als het even lukt pleur je de hele boel zo snel mogelijk op de grond, want je wil snel naar binnen leuke dingen doen in de klas (de eerste 5 minuten is de docent meestal nog niet in de les) en bovendien, 45 min later trek je alles weer aan, want elk lesuur bestaat hier uit 45 min les en 15 min speelkwartier. Over het algemeen hangen ze alles netjes op hoor, maar af en toe stapt er iemand de klas in met de vraag "wie heeft zn schoenen midden in de gang uitgeschopt?" :)

Wintersportdag! Lekker skien, snowboarden of sleeen op de enige heuvel in heel Seinajoki. De dames van de lunch hadden vandaag voor iedereen een roggebroodje ham-kaas, worst uit het vuistje en limonade. Feest dus! Want normaal is het saaie sla, smakeloze warme toelie en water of melk. En alhoewel skieen gauw verveeld op de kleine heuvel, is sleeen des te spectaculairder. Keihard naar beneden en een beetje proberen te sturen. Jiehaa

Jaaa! na maanden hard werken hadden we resultaat.  Een zilveren medaille! Werden we aan het begin van het seizoen nog laatste met een magere 47 punten, nu stonden we op het podium met een prachtige score: 65 punten!

Group-hug met de coach! Helaas vertelde ze ons niet lang hierna dat zo ons gaat verlaten; ze gaat naar Helsinki om daar met 2 internationale topteams: Marigold en de Musketeers te werken. Tja, zo'n kans laat je niet liggen natuurlijk. Maar wel heel jammer voor ons :'(

Er moet ook gewerkt worden natuurlijk. En docenten moeten zich blijven vernieuwen. Twee vliegen in één klap toen ik met 2 collega's naar Oxford ging voor een bijscholing. De rector, die eigenlijk zou gaan, had geen tijd. Of ik dan in plaats van hem wilde gaan. Dat hoef je tegen mij natuurlijk maar 1 keer te zeggen. Het was erg fijn om -terwijl de sneeuw langzaamaan smolt en alles nog grauw was - naar Engeland te gaan waar alles veel groener was. We hadden een erg interessante cursus die toegespitst was op het basisonderwijs. Daar was ik erg blij mee, want na 5 jaar lesgeven op een middelbare school kon ik wel wat tips voor de jongere klassen gebruiken. Veel van de activiteiten en spelletjes die ik speelde met de middelbare scholieren kan ik ook in makkelijkere vorm op de basisschool doen, maar vooral in groep 3-4-5 zijn andere werkvormen ook welkom. Nu heb ik een schat aan kinderliedjes, rijmpjes en toegankelijke activiteiten voor iedereen. Top!

Daarnaast hadden we van de school een flinke smak geld meegekregen om Engelse kinderboeken te kopen. Die zijn er in Seinajoki nog niet zoveel en tja, als ik los mag gaan in een boekwinkel...dat is een kolfje naar mijn hand. Mijn 2 collega's dachten er hetzelfde over: 3 dagen uitgebreid alle boekwinkels verkend, op z'n Hollands onderhandeld (tja, het bloed kruipt waar het niet gaan kan...) en toen losgegaan in Blackwell's, een geweldig grote boekhandel midden in Oxford. Met meer dan 100 boeken die zo een extra koffer vulden gingen we weer naar huis!

\

Na schooltijd konden we de toerist uithangen: het 1e terrasje van het jaar pakken, een college van de universiteit bezoeken en gearresteerd worden in het oude kasteel :) 

Inspiratie voor (de grote zaal van) Harry Potter, Alice in Wonderland en nog veel meer: Oxford is een heel mooie oude stad, vol met prachtige universiteitsgebouwen


Terug in Finland was iedereen zich aan het voorbereiden op Vappu, de feestdag op 1 mei. Op school hadden we een disco, zie de heren uit groep 3 stoer zijn!

 

Vappu zelf vierde ik in Helsinki, samen met Jennifer en haar familie. Jennifer had ik in de zomer leren kennen op een talencursus. Ze komt uit de Filipijnen en heeft net als ik veel gereisd. We zagen hoe het standbeeld in het centrum een studentenpet op kreeg (traditie!), en keken onze ogen uit naar iedereen die met zo'n zelfde pet op in het park feest aan het vieren was. 

Ondertussen werden mijn Nederlandse roots niet vergeten: de Nederlandse vereniging en de ambassade organiseerden een Koningsdag feestje in een mooie oude villa net buiten de stad. Leuk om weer even ontspannen Nederlands te kunnen spreken. En heerlijk om Nederlandse kaas en bitterballen te eten! Tis niet dat ik die laatste nu in Nederland zo vaak eet, maar het is meer dat je het pas gaat missen als je er niet zo makkelijk meer aan komt. 

Des te lekkerder smaken ze natuurlijk als ze er wel zijn!

We bleven een nachtje op school slapen (in lieu van een schoolreisje) en nee, ik heb geen leuke dansmuziek op vol volume aangezet en ik heb al helemáál niet gezegd dat ze voor een keertje best op de tafels mochten dansen. Of in de vensterbank. Absoluut niet :D

            De zon schijnt. Tijd voor het eerste ijsje van het jaar! Finnen zijn echt dol op ijs, dus zo gauw de zon scheen en het maar enigszins warm werd gingen overal de kioskjes op straat open om ijs te verkopen. Deze zomerse nagels horen er dan natuurlijk ook bij. 

Ik was hier een dagje op roadtrip met Nadia. Zij komt uit Zwitserland en is hier als au-pair. Net als ik vind ze Finland een geweldig land om te wonen, en net als ik blijft ze hier nog wel even. Gezellig om met haar te kletsen over alle Finse dingen die ons opvallen. Zoals bijvoorbeeld dit:

Tijdens ons roadtripje stuurde ik ons per ongeluk deze 'doorgaande' weg op. Officieel mag je hier 80 maar je ziet, er ligt geen asfalt. Heel gewoon in Finland: op een gegeven moment stoppen ze gewoon met bestraten. Zoals de parkeerplaats op school, of bij de ijsbaan (vreemd, want die worden beide druk gebruikt). Of deze weg dus. 

Daar kwamen we dan wel deze groep zwanen tegen. Ik heb er nog nooit zoveel bij elkaar gezien. 

 Je ziet trouwens dat het nog best bruin en grijs is, ondanks dat het groen al enthousiast naar boven probeert te komen, komt de lente hier maar langzaam op gang. Maar voor ons voelt het anders: iedereen is blij en vrolijk in het voorjaar. Meer licht en meer warmte, heerlijk! 

Vandaag schijnt de zon en ga ik lekker in mijn tuintje aan de slag. Geniet van het voorjaar!

Voorjaar in Finland

Het is lente! Ja, ook in Finland.

Na een fijne skivakantie in Frankrijk was het begin maart weer fijn terugkomen in Seinajoki. Op mijn werk ging (en gaat) het allemaal lekker, ik was met de leerlingen van groep 6 druk in de weer om een 'talentshow' te organiseren. Er waren zoveel enthousiastelingen dat ik moeite moest doen om een taak te verzinnen voor iedereen. Op de ijsbaan was er nog 1 week te gaan voor onze laatste wedstrijd van het seizoen, en verder was het nog lekker winter: overal sneeuw en een aangename -5. Ook de Finse les ging voorspoedig, het is erg gezellig in onze internationale groep en het is een lekker uitdagend niveau. Alhoewel het nu af en toe zo ingewikkeld wordt (de grammatica dan) dat ik nu alles door de war haal. Komt vast goed.


De Finse definitie van lente
Voor Finnen begint de lente op 1 maart. En ook al sneeuwt het nog, zolang het overdag boven 0 is, is het voor de Finnen al echt lente. Zo kan het je dus gebeuren dat je in je warme winterkleren (donzen jas en 'buitenbroek', een soort dunne skibroek) in een boshut staat te kletsen met ouders en zij wijzen op het prachtige voorjaarsweer. Het begint dan net te sneeuwen maar ach, het is +4. En dus lente! haha. Dit was trouwens op st. Patrick's day, waar de oudervereniging van de tweetalige klassen een hike had georganiseerd met als aankomstpunt een grote hut waar je zelf worstjes kon roosteren. Erg gezellig en leuk om de ouders ook een keer te zien. Kinderen gaan hier bijna allemaal zelfstandig naar huis en dus zie je de ouders niet zo vaak. 

Maar langzaamaan werd het dan ook echt lente voor Nederlandse begrippen: de sneeuw begon serieus te smelten en ik was extra blij met mijn gespijkerde winterbanden op mijn fiets. Ook die (eigenlijk verplichte) fietshelm had ik nu zowaar op. Het was zo glad dat het af en toe een beetje gevaarlijk werd. Je fietst hier op de stoep en moet bij elke kruising stoep op en stoep af. Met al het ijs dat in de goot lag waren dat juist de gevaarlijke punten, en de auto's stoppen niet altijd voor je (je hebt hier als fietser op de meeste zebrapaden voorrang). Even een paar weekjes verstandig doen :)


Vakantie nodig hebben?
In Nederland wel, daar leefde ik echt toe naar de vakantie, ook al was het vaak een gelegenheid om al je nakijkwerk af te krijgen, het was toch ontspannend, en hard nodig. Hier is mijn werk zo relaxed, in vergelijking met Nederland, dat een vakantie fijn is, dat zeker wel, maar niet broodnodig. Het is zo'n verademing om niet meer zo te stressen over je werk. Ik liep in Nederland vaak rond met allerlei takenlijstjes in mijn hoofd en op papier...er moest zoveel gebeuren. Nu is het stukken rustiger. Het is echt een verschil in hoeveel uren je als docent moet werken voor een voltijdsbaan. En dan werkte ik in Nederland op papier maar 4 dagen! Ik weet niet zo goed wat het precies is hier op de Finse scholen dat het werken zo ontspannen maakt, ik denk dat het een combinatie van factoren is.
Kleine klassen, minder uren voor de klas hoeven staan, goede luchtkwaliteit, uitstekend uitgeruste lokalen...allemaal dingen die eigenlijk heel logisch zijn, maar in Nederland niet gebeuren. In Finland gelukkig wel! Nooit meer een muf lokaal, of heen en weer hoeven rennen naar een printer. Het scheelt echt een hoop.
Nu moet ik het wel een beetje relativeren; ik ben geen Finssprekende klassendocent en dus mis ik een deel van het werk hier. De Finstalige vergaderingen, daar hoef ik niet heen, en ik heb ook geen ouderavonden. Oke oke, ik werk dan wel op 2 scholen, maar aangezien die naast elkaar liggen, maakt dat ook niet zoveel uit.

Rond pasen begon de sneeuw echt goed te smelten, waren er overal paasvuren en at iedereen mämmi (een soort vloeibaar roggebrood). Ik lag helaas met een mini-voedselvergiftiging op bed en miste ook de kinderen die verkleed als heksen langs de deur kwamen voor snoep, in ruil voor een voorjaarswens. 

In april werd ik ongeduldig: de sneeuw was weg, maar alles was nog grijs en bruin. Het duurde echt een aantal weken voor de grond was ontdooid en alles begon te groeien. Ondertussen is het halverwege mei en sinds 2/3 weken is het nu ook echt lente zoals ik dat ken uit Nederland. Vogeltjes, groen gras, voorjaarsbloemen, de hele mikmak. Heerlijk!

donkere dagen, awesome activities

Yes, so far so good. Weer een blog! Na een berichtje over wat er in het nieuwe jaar gebeurde, hebben jullie ook nog een blog over november/december van me te goed. Vooral november staat hier bekend als de donkere, deprimerende maand: het is namelijk al wel steeds vroeger donker, maar er ligt nog geen sneeuw, en je kan ook nog nergens naar uit kijken. Wij in Nederland hebben natuurlijk Sinterklaas, maar hier in Finland komt de kerstman, en die is er pas eind december. Ik was dan ook gewaarschuwd om vooral maar wat leuke dingen te plannen, om zo de tijd door te komen. Er kwam gelukkig ook meer dan genoeg leuks op mijn pad om me bezig te houden: met het schaatsteam ging ik op trainingskamp en had ik mijn eerste wedstrijd in Finland, en met collega's gingen we drie dagen naar het noorden, naar Oulu, voor een conferentie. Zo werden al 3 weken gevuld. Verder waren er nog allerlei kerstfeestjes (ook 3 in totaal) en voor ik wist zat ik al weer in het vliegtuig op weg naar huis.

Er zijn hier dus teveel leuke en interessante dingen gebeurd om er niet over te schrijven, ook al is het dan al half januari. Here we go.

De conferentie was gewoon een conferentie: overal het algemeen wel interessant, en gezellig met collega's. En ja, de vooroordelen over hoeveel alcohol de Finnen drinken werden helemaal waargemaakt. Na 15 min in de trein (waar we 4 uur in zouden zitten) was de vraag al wat ik wilde drinken. Eh, thee of fris? Het was 16.30. nee...dat bedoelde ze niet. In de trein hier kan je namelijk ook gewoon alcohol bestellen. En zo'n lekker cider sla ik niet af natuurlijk.

Op de foto hiernaast: Een conferentie bijwonen op z'n Fins: met een half oor luisteren, tegelijkertijd een sok breien, en eigenlijk wil je ook nog volgen wat voor berichtjes je op je telefoon binnenkrijgt. 

Schaatsen, tja, daar ik weer zoveel over te vertellen dat het een apart blogpost gaat worden, over een paar weken denk ik, na onze 2e selectie wedstrijd in februari. Maar even heel kort: een tof trainingsweekend op een olympische trainingsfaciliteit; zo'n beetje wat ik me bij Papendal voorstel (ben ik nog nooit geweest). Dan de wedstrijd waar de hele dag synchroonteams uit het hele land het tegen elkaar nemen. (en let wel, dit is de ene helft, de wedstrijd is in 2en gesplitst omdat er teveel teams zijn!) Dat is wel wat anders dan die 2 teams in Nederland tussen alle solorijdsters. En aangezien we met 4 teams uit Seinajoki waren, werd er ook veel gejuichd toen we gingen rijden. De sfeer zat er goed in. Omdat het hier zo populair is, wordt alles ook veel grootser en professioneler aangepakt dan in Nederland. Wedstrijd voorbereiding begint al de avond van tevoren, en is een vol programma zodat je eigenlijk niet eens de kans hebt om te zenuwachtig te voelen. Zo leuk, en dan kan je ook echt genieten van zo'n dag.

De sfeer in ons team is ook echt top, we trainen zowiezo 3 keer in de week samen en daarnaast is ook de whatsapp-groep geen dag stil. Ik begrijp nog lang niet alles, maar dat gaat gelukkig wel steeds beter. In de adventstijd, december voor het kerstmis is, werd er ook een team adventskalender gepost op de whatsapp. Elke dag een andere foto met een berichtje over dat teamlid. Op 16 december was ik aan de beurt:

Succes met vertalen, lieve mensen! Een tipje van de sluier (en ik moet bekennen, de rest ben ik ook weer vergeten haha) de A is van aurinkoinen, zonnig, en de N = nopea, snel. En de rest? tja, dat is aan jullie :D

Adventskalenders zijn zowiezo populair in Finland, niet alleen op de ijsbaan, ook in alle klassen werd er 1 gemaakt. Alle kinderen hebben er thuis eentje (met bijvoorbeeld chocolaatjes) en ze verkopen zelfs adventskalender voor - jawel- je hond! 

Ja je ziet het goed, chocolade letters. Op zijn Fins, want dit Nederlandse idee is een beetje aangepast: het zijn gingerbread-cookies met chocola. En naar Nederlandse traditie was er voor iedereen zijn eigen letter. 

Hierboven zie je mijn allereerst 'pikkujoulu' (klein kerstfeest). Hier vier je met collega's kerstmis in het klein: dus alle gezelligheid en het lekkere eten, maar dan op 1 avond. Ik had pikkujoulu's met collega's van beide scholen, en met het team tweetalige docenten. Erg gezellig allemaal. Op de middelbare spelen ze meestal spelletjes, en neemt iedereen een kadootje mee. Maar ze wilden wel eens wat anders, en tja, laat ik nu net in het organisatie-team zitten. In mijn oude huis speelden we elk jaar een erg leuk Sinterklaas dobbelspel, en daar moesten ze nu ook in Seinajoki aan geloven. Alle kaartjes vertaald, verteld over hoe het zat met Sinterklaas en Santa Claus en daarna vooral heel veel lol gehad met de opdrachten. Vooral toen iemand het kaartje "neem van 1 persoon al zijn kadootjes op 1 na" het lef had omdat bij de rectrice te doen!

De Nederlandse vereniging in Finland zocht nog een Zwarte Piet. Dat leek mij wel leuk. Op naar Jyvaskyla (waar ik ooit gestudeerd heb) om te kijken of daar nog brave kindertjes waren. Jawel hoor! Het was erg leuk, en ook een beetje vreemd om daar opeens tussen de Nederlanders te zitten. Het is trouwens wel een leuke mix; tweetalige families, kinderen die heel goed Nederlands spreken, kinderen die het nog aan het leren zijn etc.

Als zwarte piet kan je doen wat je wil, en dus was ik natuurlijk de kadootjes 'vergeten', en liet ik zien hoe goed ik al tot 10 kon tellen (1-2-3-5-10). 's Avonds bleef ik slapen bij een Nederlands gezin en het mooiste moment kwam toen ik hielp de kids naar bed te brengen en zij honderduit vertelden over die domme Piet die niet kon tellen en ook nog eens vergeten was waar de kadootjes waren. Whahaha nog nooit zo hard mijn best moeten doen om niet te lachen :D. 

En toen? Toen ging voor een week naar Nederland. Ontzettend leuk om weer even terug te zijn: ik heb veel mensen weer even kunnen zien (gezellig!) en het was zo ontspannend om alles om je heen te kunnen begrijpen. Ik realiseerde me toen pas hoeveel energie het me kost om continu alles (proberen) te vertalen. Na een week volgepland te hebben (tja, zo ben ik nu eenmaal, en ik zou het ook niet anders willen), vertrok ik weer naar Finland, dit keer samen met Karlijn. Wij gingen een week lang Finland onveilig maken!

Na Seinajoki verkend te hebben gingen we met de nachttrein naar Rovaniemi, naar de poolcirkel. Daar vierden we oud en nieuw op de oever van de rivier, kijkend naar het vuurwerk. Finnen staan bekend als ingetogen, maar meestal valt dat niet zo op. Maar wel met Oud en Nieuw: de enige die luidkeels wilden gaan aftellen, en elkaar "Gelukkig Nieuwjaar!" wilden wensen, waren wij. IEDEREEN om ons heen was stil. Bizar gewoon. Wij dachten eerst nog, hebben we wel goed op ons horloge gekeken? Maar nee, het vuurwerk begon, en zo dus ook het nieuwe jaar. Toen het om 12.15 afgelopen was liep de oever ook in een mum van tijd leeg; blijkbaar tijd om naar bed te gaan. Nu zijn Karlijn en ik niet de verlegenste, en vonden het hoog tijd voor een dosis Nederlandse gezelligheid: Iedereen die we tegen kwamen wensen we vrolijk Onnelista Uutta Vuotta. Iedereen reageerde verbaasd, maar wel heel positief. Ik zeg, dit gaan we vaker doen hier!

De dag erna stond alweer vroeg het hoogtepunt op de agenda: rijden met de sledehonden. Zooo ontzettend gaaf! Door de besneeuwde bossen, over een bevroren meer, prachtig!
's Avonds pakten we de nachttrein weer, dit keer op weg naar Helsinki. Daar hebben we nog een relaxed weekend gehad; een mix van rondwandelen, af en toe een museum in, lekker uit eten. En om eerlijk te bekennen, ook 's avonds in ons air b&b appartementje netflix te kijken. Het was weer gezellig!


Volgende week: komt er een blog over Finland zelf...ik twijfel nog over de Finse taal, de cultuur of juist het leven op school...je gaat het zien!